Historia nad Wisłą – cykl warsztatów i wydarzeń edukacyjnych z okazji Roku Rzeki Wisły

Projekt związany z Rokiem Rzeki Wisły w 2017 miał na celu zwrócenie uwagi mieszkańców gmin nad Wisłą i turystów na historyczną i kulturową rolę rzeki Wisły oraz przybliżenie i popularyzację dziedzictwa kulturowego miejscowości położonych nad Wisłą pod Krakowem i związanych historycznie z opactwem tynieckim, jako jego włości i wsie służebne, wykonujące dla klasztoru określone rzemiosła, w których często się specjalizowały.

W ramach projektu w poszczególne weekendy lata nad brzegiem Wisły zorganizowane zostały warsztaty dawnego rzemiosła wykonywanego m.in. w Tyńcu, Piekarach, Liszkach, Czernichowie, Kaszowie, Rybnej, takie jak: warsztaty plecionkarstwa, filcowania, tkactwa i garncarstwa.

W celu zachęcenia do zbierania historii swojej rodziny i lokalnej społeczności odbyły się warsztaty z tworzenia archiwów społecznych (genealogiczne).

Warsztatom towarzyszyły gry terenowe, quest oraz spacery.

Rok Rzeki Wisły 2017

19.10.1466 został w Toruniu zawarty pokój z Krzyżakami, na mocy którego miasta pruskie nad Wisłą aż do jej ujścia w Gdańsku, weszły w skład Rzeczpospolitej jako nowa prowincja. Pierwszy raz w historii cały żeglowny bieg Wisły trafił pod polskie panowanie. Z tego powodu przyjmuje się, że rok 1467 był pierwszym wolnej żeglugi na Wiśle. Rozpoczął się ponad 300 letni „Złoty Okres”. Wolny handel w całym jej dorzeczu był jedną z podstawowych przyczyn powstania ekonomicznej, kulturalnej i militarnej potęgi „Polski zygmuntowskiej”. W związku z 550 rocznicą tego wydarzenia Sejm ogłosił rok 2017 Rokiem Rzeki Wisły. Jest to wyjątkowa okazja, by przypomnieć nie tylko gospodarcze znaczenie rzeki, ale przede wszystkim jej znaczenie dla tożsamości polskiej i bardzo ważny symbol dla Polaków. Wzdłuż Wisły powstawały najważniejsze miasta Rzeczpospolitej, jak również stanowiła ona ważny element rozwoju dla wsi położonych nad jej brzegami. Z wielką historią narodową wiąże się zawsze historia lokalna. Wisła pod Krakowem płynie przez Bramę Krakowską, w to malownicze miejsce w XI wieku Kazimierz Odnowiciel sprowadził benedyktynów. Z fundacją klasztoru wiązały się nadania ziemskie, Tyniec w przeciągu wieków był właścicielem ponad 100 wsi, charakter służebny wobec klasztoru zobowiązywał do dostarczania określonych produktów do opactwa, co często przekładało się na specjalizację wsi w określonych rzemiosłach, związanych również z rzeką (rybołówstwo, wyrób galar i łodzi, flisactwo). Duże znaczenie ogrywała przeprawa przez rzekę, co przekładało się na znaczenie drogi prowadzącej do Krakowa i wsi wzdłuż niej. Już źródła z XII w. podawały, iż w Tyńcu stały dwie karczmy przy przewozie przez Wisłę. Na znaczenie przeprawy pod klasztorem wskazuje pośrednio początek książki „Krzyżacy” H. Sienkiewicza, której akcja rozpoczyna się w Tyńcu w karczmie Pod Lutym Turem, w czasie postoju w drodze do Krakowa. Przeprawa istniała od XII wieku do 1989 roku.

 

Zachęcamy do przeczytania artykułu Katarzyny Piszczkiewicz „O ludziach i rzeczach znad Wisły”TUTAJ

Mapa „Wokół Tyńca”pobierz tutaj

Quest Wyprawa Odkrywcówpobierz tutaj

 

 

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”