Zarys tematu

Kaligrafia – uncjała

W ten weekend współautorka podręcznika do kaligrafii „Piękna Litera” zaprasza na warsztaty kaligrafii, na których zapoznacie się z pismem uncjalnym.

Uncjała jest typem pisma kodeksowego majuskulnego, które wodzi się z rzymskiej kapitały (eleganckiej). Na powstanie tego pisma miało wpływ kilka czynników, przede wszystkim zmiana materiału pisarskiego i jednocześnie narzędzi. Dopóki pisano na papirusie za pomocą trzcinki, łatwiej było na włóknach karty kreślić kanciaste litery kapitały. Kiedy zaczęto pisać na pergaminie, jego gładkość i elastyczność pióra ptasiego skłaniała skrybę do kreślenia liter o kształtach lżejszych, zdradzających tendencje do zaokrąglania linii prostych i łamań. Tak powstało bardziej potoczne pismo, tzw. kurrenta kapitalna, która wprowadza do pisma łacińskiego dwa elementy: okrągłość i system czteroliniowy, czyli minuskulny. Element uncjalny, który objawił się w skłonności do zaokrąglania prostych i łamanych pod kątem prostym trzonków liter kapitały, wprowadził do majuskuły szereg liter o formach okrągłych. Pismo nie zatraciło przez to formy majuskulnej, choć kilka liter zaczerpnęło z formującej się jednocześnie minuskuły.

Najstarsze ślady pisma uncjalnego pochodzą już z III wieku i zachowały się w kamieniu (inskrypcje z półn. Afryki), ale niewątpliwie pismo to było typowo książkowym, przeznaczonym do miękkiego materiału. Pierwsze dochowane przykłady uncjały książkowej pochodzą z IV wieku, są więc współczesne najdawniejszym zabytkom pisanym kapitałą, nad którą już w V wieku uncjała zyskuje przewagę. Jej upowszechnienie zbiegło się w czasie z oficjalnym przyjęciem chrześcijaństwa przez Cesarstwo. Stała się ulubionym pismem kodeksów biblijnych. Kodeksów uncjalnych o treściach chrześcijańskich jest tak wiele, że niektórzy paleografowie nazywają uncjałę pismem chrześcijańskim w przeciwieństwie do pogańskiej kapitały.

Od końca VIII wieku uncjała powoli wychodzi z użycia, ustępując miejsca minuskule karolińskiej. Nie zarzucono jej jednak zupełnie, dzięki swojej dekoracyjnej formie utrzymała się w nagłówkach i inicjałach, zwłaszcza w tekstach kościelnych.

Adresaci

Osoby, które fascynuje piękno średniowiecznej dekoracji książki rękopiśmiennej; bez względu na wiek oraz doświadczenie plastyczne.

Prowadzący:

——————————————————————————————————————————————
barbara bodziony małeBarbara Bodziony

– absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz francuskiego Wyższego Instytutu Europejskiego Iluminacji i Manuskryptów. Jej zafascynowanie średniowieczem zaczęło się jeszcze w czasie studiów historii sztuki. Jednak to dzięki szkole we Francji odkryła w praktyce techniki, jakimi posługiwali się średniowieczni skrybowie i iluminatorzy.

——————————————————————————————————————————————

Termin:

Pozostałe terminy:

Rozpoczęcie:  godz. 20.30, zakończenie:  godz. 13.30

Koszt udziału wraz z materiałami:

250,00 zł + opłata za pobyt

STRONA DOMU GOŚCI – zobacz ceny i rodzaje pokojów

Istnieje możliwość tańszych noclegów w cenie 40 zł od osoby za noc ze śniadaniem w pokojach wieloosobowych (łazienki na korytarzu)

Zapisz się:

tel. (12) 688 5 450, rezerwacje@jg.benedyktyni.com

Rezerwacji prosimy dokonywać od poniedziałku do piątku w godzinach:

8:00 – 16:00