Serdecznie zapraszamy na wystawę:

PORTA FIDEI. DRZWI PŁOCKIE

W NOWOGRODZIE WIELKIM NA RUSI

FOTOGRAMY KS. PROF. RYSZARDA KNAPIŃSKIEGO

 

Wernisaż wystawy odbędzie się 9 lutego o godz. 17.00.

Na wernisażu autor zdjęć ks. Prof. Ryszard Knapiński wygłosi krótki wykład pt. „Brama wiary poświęcony historii Drzwi płockich oraz treściom teologicznym na nich wyrażonych.

Wystawa jest czynna codziennie od 10.00 – 16.00

9 lutego – 15 maja 2016

Sala Petrus, Wielka Ruina

Wstęp wolny

 

Drzwi do katedry w Płocku zamówił biskup Aleksander z Malonne (zm. 1156). Mistrz Riquin, wraz z pomocnikiem Waismuthem, odlali je w brązie w latach 1152-1154.

Konstrukcja drzwi składa się z rozmaitej wielkości 46 kwater, przybitych do drewnianego podłoża i ujętych w wypukłe listwy bordiury o motywach zróżnicowanej wici roślinnej. Ponieważ kwatery odlano oddzielnie i przybito na drewniany korpus, były one wielokrotnie demontowane, a nawet zakopywane w ziemi i na nowo montowane, co zakłóciło pierwotny ich układ. Oryginał, zachowany do dziś w Nowogrodzie, wskazuje wiele miejsc po niestarannie przeprowadzonych naprawach ubytków i pęknięć. Obecny układ kwater przedstawia rozmaite sceny ze Starego i Nowego Testamentu, postaci historyczne, liczne alegoryczne personifikacje i animizacje, które nie są ze sobą logicznie powiązane. Widać, że ci, którzy montowali kwatery, nie znali klucza do ich wzajemnego przyporządkowania. Odtworzenie podstaw pierwotnego programu ikonograficznego stało się przedmiotem studiów, które doprowadziły do ustalenia, że kwatery nie ilustrują Żywota Jezusa, lecz dwanaście dogmatów wiary chrześcijańskiej, określane rozmaicie, jako np. Skład Apostolski, Apostolskie Wyznanie Wiary, Symbolum Apostolorum, Credo Apostolorum.

 

O autorze fotogramów: Ks. prof. Ryszard Knapiński, urodzony 5 marca 1941 r. w Mławie, kapłan diecezji płockiej, emerytowany profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Święcenia kapłańskie przyjął w 1966 r. Jako kapłan związany był z Ciechanowem oraz Płockiem. Równolegle z działalnością duszpasterską rozwijał zainteresowania sztuką i jej historią. Ukończył studia historii sztuki w KUL, magisterium uzyskał w 1980 r., doktorat w 1988 r., habilitację w 1991r., tytuł profesora w 1995 r. W latach 1980-1988 był kustoszem Muzeum Diecezjalnego w Płocku, a następnie rozpoczął pracę w KUL, gdzie do przejścia na emeryturę w 2013 był kierownikiem Katedry Historii Sztuki Kościelnej w Instytucie Historii Sztuki KUL JPII Jest autorem kilkuset publikacji naukowych, członkiem licznych towarzystw naukowych. Zainteresowania badawcze ks. R. Knapińskiego związane są od początku ze sztuką o tematyce religijnej bądź tworzoną pod auspicjami Kościoła. W tak zakreślonym polu badawczym mieści się bardzo szerokie spektrum zjawisk. Jest wśród nich muzealnictwo kościelne, zarówno jego historia, jak i praktyczna działalność inwentaryzatorska oraz organizacja wystaw artystycznych w płockim Muzeum Diecezjalnym. Jednak najważniejszym obszarem badawczym od lat pozostaje ikonografia chrześcijańska, poczynając od jej biblijnych korzeni, a kończąc na aspektach dogmatycznych. Szczególnym zainteresowaniem Księdza Profesora cieszy się tematyka Credo w sztuce. Badania ostatnich lat koncentrują się wokół zagadnienia „Fides ex visu” – teoretycznej refleksji nad obecnością wizerunków w przekazie wiary, rolą sztuki w nauczaniu Kościoła, kształtowania współczesnej ikonografii w oparciu o tradycyjne wzorce.